KURTULUŞ SAVAŞI SIRASINDA TÜRKİYE'YE GELEN AMERİKAN HEYETLERİ / Metin AYIŞIĞI
XVI. Dizi-Sayı 98
ISBN 975-16-1629-8

KURTULUŞ SAVAŞI SIRASINDA TÜRKİYE'YE GELEN AMERİKAN HEYETLERİ

Metin AYIŞIĞI

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ IX
KISALTMALAR XIII
GİRİŞ 1

BİRİNCİ BÖLÜM

I- MANDA ve HİMAYE NEDİR ? 7
A-Mandanın Anlamı 7
B-Himayenin Anlamı 7
II- MANDA MESELESİNİN GÜNDEME GELMESİ 9
A-Türkiye ve Ermenistan Üzerine Manda Teklifleri 9
B-Manda Yanlısı Cemiyet ve Fırkalar 15
1-Millî Kongre Cemiyeti 15
2-Wilson Prensipleri Cemiyeti 17
3-Millî Ahrar Fırkası 20
4-Vahdet-i Milliye Cemiyeti 21
5-Türk-Fransız Muhibleri Cemiyeti 23
C-Himayeye Taraftar Cemiyet ve Fırkalar 24
1-Hürriyet ve İtilaf Fırkası 24
2-Nigehban Cemiyet-i Askeriyesi 25
3-İngiliz Muhibleri Cemiyeti 26
III- FRANSIZ MANDASI 28
A-Türk Aydın ve İdarecilerinin Fransız Mandasını Tercih Nedenleri 30
IV- İTALYAN MANDASI ve MANDANIN ÖNERİLİŞ NEDENLERİ 31
V- İNGİLİZ MANDASI 32
A-İngiltere'nin Anadolu'daki Faaliyetleri ve Kurmak İstediği Manda Şekli 33
B-Türk Aydın ve İdarecilerinin İngiliz Mandasını Tercih Nedenleri 34
C-İngiliz Mandasını Savunanların Görüşleri 35

İKİNCİ BÖLÜM

I- AMERİKAN MANDASI 37
A-Türk Aydın ve İdarecilerinin Manda ve Himaye Önerileri 37
B-Amerikan Mandası Meselesi Nasıl ve Ne Zaman Ortaya Çıkmıştır ? 38
II- MANDA ve HİMAYE ÖNERİLERİNİN KONGRELERDE GÜNDEME GELMESİ 40
A-Erzurum Kongresi Sırasındaki Görüşmeler ve Alınan Kararlar 40
B-Manda Meselesinin Sivas Kongresi’nde Görüşülmesi 45
C-Manda Tartışmalarının Sonucu ve Bir Amerikan Tetkik Heyetinin Gönderilmesi 49
D-Amerika Birleşik Devletleri Yöneticileri ve Kamuoyunun Tutumu 55
E-Amerika'nın Türkiye Mandasını Reddetmesi 58
F-Atatürk'ün Şahsında Türk Milletinin Tutumu 59

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

AMERİKAN HEYETLERİNİN FAALİYETLERİ 62
I- AMİRAL BRİSTOL HEYETİ 62
A-Bristol'ün Osmanlı Hükümetine verdiği muhtıra 65
B-Amerika Ticaret Komiseri Gillespie'nin temasları 70
C-Amerikalı Yazar Clair Price'ın Temasları 72
II- KİNG-CRANE HEYETİ 75
A-Heyetin İstanbul'a Gelişi ve İlk Temasları 75
B-Heyetin Cemaat Temsilcilerini Kabulü 78
C-King-Crane Heyetinin Raporu 86
III- GENERAL HARBORD HEYETİ 89
A-Heyetin Anadolu'ya Hareketi ve Çalışmaları 93
B-General Harbord'la Mustafa Kemal Paşa'nın Görüşmesi 98
C-Harbord Raporu ve Sonuçları 102

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

AMERİKA YAKIN DOĞU YARDIM HEYETLERİ
"American Near East Relief Commission" 108
I- Heyetlerin Türkiye'ye Gelmeleri 108
II- Yardım Toplamak İçin Kurulan Heyetler 109
III- Amerika Yakın Doğu İaşe ve Yardım Heyeti 112
A-Cemiyetin Dar'ül Eytamlarla İlgili Çalışmaları 113
B-Cemiyetin Esir ve Göçmenlerle İlgili Çalışmaları 116
IV- Amerika Yakın Doğu İaşe ve Yardım Heyetinin Anadolu'daki Çalışmaları 123
V- Osmanlı Hükümeti'nin Yardım Heyetlerine Karşı Tutumu 126
VI- Amerikalıların Türkiye'yi Tanıtma Çabaları 130

BEŞİNCİ BÖLÜM

AMERİKAN HEYETLERİNİN VERDİĞİ RAPORLAR VE YAPILAN YARDIMLARIN DAĞITIMI 135
I- Muhtekirlere Karşı Alınan Önlemler 135
II- Yardım Heyeti Başkanı Dr. Pitt'in Raporu 137
III- Amerikan Yardımlarının Türkiye'ye Gelmeye Başlaması 138
IV- Yardım Heyetlerinin Çalışmalarından Örnekler 139
V- İaşe Heyeti Başkanı Herbert Hoover'ın Raporu 140
VI- Howard Heinz'ın Raporu 142
VII- Dr. Richard'ın Raporu 143
VIII- Türk Yetkililerinin Önemli Bir Raporu 145
IX- Miralay Daily Başkanlığındaki Yardım Heyeti 147
X- Miralay Daily'nin Anadolu'daki Tesbit ve Çalışmaları 148
XI- Amerika Yakın Doğu Yardım Heyetleri Anadolu'da 151
A-Heyetin Osmanlı Hükümeti'nden İstekleri 151
B-Amerikan Heyetlerine Yardımcı Olunması Konusunda İlgililerin Uyarılması 156
C-Amerikan Yardım Heyetlerine Tanınan Gümrük Kolaylığı 161
XII- Amerika Yakın Doğu Yardım Heyetinin İstanbul'daki Çalışmaları 163
XIII- Amerikan Yardım Heyetinin İstanbul'daki Muhacirleri Teftişi 164
XIV- Amerikan Yardım Heyetinin İstanbul'daki Çalışmalarına Dair Bir İstatistik 166
XV- Hilâl-i Ahmer'in Bazı Çalışmaları ve Yardım Heyetleriyle olan Teması 169
XVI- Bazı İslâm Ülkelerinin Hilâl-i Ahmer'e Yardımları 172
SONUÇ 173
BİBLİYOGRAFYA 177
DİZİN 183
EKLER VE BELGELER 195
TABLO ve FOTOĞRAFLAR