SABUNLAŞMA-HİDROLİZ REAKSİYONLARI

 

Bir iyonun su ile H3O+ veya OH- oluşturmak üzere tepkimeye girmesine hidroliz denir. Hidroliz, Bronsted-Lowry asit-baz reaksiyonu olarak görülebilir. Baz olarak davranan iyonların su da hidrolizini incelersek;

 

 

Burada su asit olarak davranır. Hidrolizin derecesi anyonun bazlık gücüne bağlıdır ve dengede B- ve OH- iyonlarının derişimleri ölçülerek bulunur. Güçlü bazlar ( konjuge asitleri zayıf) kolay hidroliz olurlar.

 

 

Yukarıdaki tepkime bir denge reaksiyonu değil, tamamen OH- ve H2 yönüne doğrudur. Çünkü H-, OH- ‘e göre çok güçlü bir bazdır (veya H2, H2O’ya göre çok zayıf asittir). Diğer taraftan Cl- gibi bazı anyonlar hiç hidroliz olmazlar.

 

 

Çünkü Cl-, çok zayıf bir bazdır ve konjuge asidi HCl çok güçlü bir asittir ve çözelti ortamında HCl molekülleri bulunmaz. Yani HCl suda % 100 H+ ve OH- ye iyonlaşır. HCl, H2O’dan daha güçlü asit olduğundan hidroliz olmaz. Kural olarak konjuge asidi suyun asitliğinden daha fazla olan anyonlar hidroliz olmazlar. Bir tuzu suda çözdüğümüzde her zaman nötr (pH=7) çözelti elde edilemez. Bazı tuzların çözeltileri asidik özellik gösterirken, bazı tuzların çözeltileri de bazik özellik gösterir. Hidroliz olayı tuzdaki iyonlardan birinin su molekülleri ile etkileşmesinden oluşur. Kuvvetli bir baz ile zayıf bir asidin oluşturduğu tuzların sudaki çözeltileri bazik özellik gösterirler.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deney VII :Zeytin Yağından Arap Sabunu Eldesi

 

 

 

5 gr yağ (zeytin yağı), 3g KOH ve 40ml etil alkol dibi yuvarlak bir balona konur.Balonua bir geri soğutucu takılır ve yarım saat su banyosunda kaynatılır. Balondan alınan bir iki damla karışıma çok az miktarda su katıldığında yüzeyde yağ damlacıkları görülürse, kaynatmaya devam edilir. Hidroliz tamamlandıktan sonra balonda çözücü olarak kullanılan alkol damıtılarak ayrılır, geriye kalan sabun 75 ml sıcak suda çözülür ve kıvamlı Arap sabunu elde edilir.

 

Sorular

1-Çözücü olarak etil alkol kullanılmasının bir anlamı var mıdır ?

2- Karışımın su da yüzeye yağ damlacığı vermesi ne anlam taşır ?

3-Arap sabununu diğerlerinden ayıran özellik nedir ?